Home

 

Bevrijding Eindhoven 1944
Bevrijdingsmonumenten in Eindhoven

 


Bevrijdingsmonumenten

20-4-2005 een deel van de begravenisbloemen van Riek IJsseldijk voor het monument

MONUMENT VOOR DE VROUW
Ontwerper:
Willy Mignot
Materiaal
kalksteen - baksteen -
Jaar
1956
Waar:
plantsoen Parklaan / Zilvermeeuwlaan Eindhoven

In opdracht van de Stichting Bevrijdingsherdenking hakte Willy Mignot dit grote reliëf. De stichting bood dit werk, dat de dankbaarheid uitbeeldt die de vrouwen verschuldigd is voor hun houding tijdens de oorlogsjaren, aan het gemeentebestuur van Eindhoven aan. De onthulling vond plaats op 12 mei 1956 (moederdag!).
Het reliëf stelt drie vrouwenfiguren voor waarvan de middelste aan de man het zwaard overhandigt. De rechtse figuur, een neerknielende vrouw die haar handen beschermend om een huilend kind slaat, symboliseert de moederlijke zorg;de linker figuur
verbeeldt de huisvrouw. Het reliëf bevat de tekst: 1940 - In trouw onwrikbaar -1944 schraagden zij de weerstand.

Het monument is geplaatst in het plantsoen op de hoek Parklaan/Zilvermeeuwlaan in Eindhoven.

Willy Mignot sculpted this large relief for the Stichting Bevrijdingsherdenking (Foundation for the Commemoration of the Liberation). This work, which portrays the gratitude due to women for their attitude during the war years, was presented to the Town Council of Eindhoven by the Foundation. The unveiling ceremony took place on 12 May 1956 (Mother's Day!). The relief represents three female figures, with the woman in the centre handing over the sword to the man. The right-hand figure, a kneeling woman whose hands are folded protectively around a crying child, symbolizes motherly care; the left-hand figure represents the housewife.
The relief bears the text: 1940 - 1944 With unswerving loyalty they supported the resistance.

GEBROEDERS HORNEMANNMONUMENT
Ontwerper: Theo van Brunschot
Materiaal: vanga-graniet
Jaar: 1988
Waar: Gebroeders Hornemannplantsoen
In het monument vervaardigd in opdracht van de gemeente Eindhoven is de volgende tekst uitgehouwen:
Gebroeders Hornemann Plantsoen ter nagedachtenis aan alle joodse kinderen uit Eindhoven die door vervolging zijn omgekomen in de jaren 1940 -1945.
Het monument en het plantsoen zijn vernoemd naar twee door de bezetter opgepakte en afgevoerde Eindhovense jongens die, respectievelijk 6 en 8 jaar oud, na vele omzwervingen de dood vonden in een als experimenteerziekenhuis ingericht schoolgebouw aan de Bullenhuser Damm in Hamburg.
Met hen troffen nog 18 andere kinderen uit Frankrijk, België en Nederland hetzelfde lot.


The following text is carved out on the monument which was. commissioned by the Municipality of Eindhoven:
Hornemann Brothers Public Garden in memory of all theJewish children of Eindhoven who died as the result of persecution in the years 1940-1945.
The monument and the public garden are named after two Eindhoven boys who were seized and deported by the occupying forces. Six and eight years old, respectively, after many wanderings they finally met their deaths in a school building on the Bullenhuser Damm in Hamburg which was fitted out as an experimental hospital. Another eighteen children from France, Belgium and the Netherlands shared their fate.
Eindhovensdagblad 23-4-2005

Herinneringsdans voor Lex en Edo Hornemann
Door HENRI VERWIJMEREN

Zaterdag 23 april 2005 - EINDHOVEN – Het korte leven van de Eindhovense broertjes Lex en Edo Hornemann werd gistermiddag met een ingetogen maar dramatische dans uitgebeeld door vijf leerlingen van het Pleincollege Van Maerlant. Het optreden van de in het zwart geklede scholieren was een van de ’rituelen’ waarmee 2-havo’ers op indrukwekkende wijze vormgaven aan de jaarlijkse herdenking in Eindhoven van de door de nazi’s in 1945 vermoorde jongens.

De twee joodse kinderen werden indertijd opgehangen in de kelder van een leegstaande school in Hamburg. Tegelijk met hen werden in deze ’dependance’ van het concentratiekamp Neuengamme in de nacht van 20 april 1945 nog achttien andere joodse kinderen ’opgeruimd’, evenals vier volwassen gevangenen die hen begeleidden en 24 gevangenen uit de Sovjet-Unie. Ze werden net voor het einde van de oorlog omgebracht om te verdoezelen dat er gruwelijke medische experimenten met hen waren uitgevoerd. Een SS-arts had hen daarbij in Neuengamme als proefdieren met opzet met tbc besmet. Hij had de twintig kinderen, allemaal in de leeftijd van vijf tot twaalf jaar, voor dat doel in november 1944 uit het vernietigingskamp Auschwitz- Birkenau laten aanvoeren.

Bij de herdenking in het Gebroeders Hornemannplantsoen schetsten scholieren gisteren kort de identiteit van alle slachtoffertjes. Daarbij werd benadrukt dat nog steeds kinderen de dupe worden van het ’oorlogsspel’ van volwassenen.

Omdat het zestig jaar geleden is dat zich het drama in Hamburg voltrok, had de bijeenkomst gisteren een speciaal tintje. Een van de tientallen genodigden was het laatste familielid van de broertjes Hornemann, hun inmiddels bijna honderd jaar oude tante Ans van Staveren-Docters uit Utrecht. Zij sprak haar grote waardering uit voor de ’grote inzet en het medeleven’ van de leerlingen van het Van Maerlant. Een delegatie van acht leerlingen uit 2-havo bezocht deze week ook de herdenking bij de voormalige school in Hamburg. In een speciale rozentuin achter het gebouw plantten de scholieren een rozenstruik ter herinnering aan de gedode kinderen. Ook gingen ze kijken in het voormalige kamp Neuengamme.

 


Scholieren van Pleincollege Van Maerlant voeren een dans uit bij de herdenking van de moord op de joodse broertjes Hornemann. (De dame op de achtergrond ? zittend, tweede van links ? is tante Ans. )
(Foto Kees Martens)

 

Naambord

In het Hornemannplantsoen onthulde mevrouw Van Staveren-Docters het nieuwe naambordje van het plantsoen. Op haar aandringen heeft de gemeente daarop de aanduiding ’Gebroeders’ vervangen door de voornamen Lex en Edo.

In haar vreugde hierover ontging het tante Ans dat op het bord nu de naam Hornemann verkeerd geschreven is: met één n op het eind.

Voor meer informatie, zie ook http://www.oorlogskind.nl


 

ANNE FRANK MONUMENT

Ontwerper: Theo van Brunschot
Materiaal: van
Vanga-graniet - brons
Jaar: 1990
Waar: Anne Frankplantsoen, Eindhoven

Theo van Brunschot vervaardigde in opdracht van de gemeente Eindhoven ook dit gedenkteken dat op 4 mei 1990 werd onthuld. Naast een bronzen plaquette met de afbeelding van Anne Frank draagt het monument de tekst:
Anne
Frank Plantsoen ter nagedachtenis aan de 304 joodse mannen, vrouwen en kinderen uit Eindhoven die zijn vervolgd en omgebracht in de jaren 1940 - 1945.

Het monument werd gefinancierd in het kader van activiteiten tegen racisme, fascisme en discriminatie.

Volgens joods gebruik kan men in het kommetje van de kleine zuil een steen achterlaten.
 

 

Theo van Brunschot also created this memorial which was commissioned by the Municipality of Eindhoven and unveiled on 4 May 1990. In addition to a bronze plaque portraying Anne Frank the monument bears the text:

Anne Frank Public Garden in memory of the 304 Jewish men, women and children of Eindhoven who were persecuted and killed in the years 1940 - 1945.

The monument was financed in the context of activities against racism, fascism and discrimination.

GEKOOIDE VRIJHEID
monument voor Amnesty International
ontwerper: Hans van Eerd
Materiaal: brons
Jaar:1987
Plaats: Wilhelminaplein Eindhoven

Op 12 december 1987 vond de onthulling plaats van dit beeld, waarvoor de gemeente Eindhoven op verzoek van de afdeling Eindhoven van Amnesty International de opdracht gaf. Het thema mensenrechten is in dit kunstwerk op indringende wijze verbeeld. In het beeld, dat circa 4 meter hoog is, staat een vertikaal gerichte vogelachtige vorm centraal, symbool voor het verlangen van elk mens om vrij to zijn en to ontsnappen aan elke vorm van onderdrukking.

This sculpture, which was commissioned by the Municipality of Eindhoven at the request of the Eindhoven Division of Amnesty International, was unveiled on 12 December 1987.
The theme of human rights is powerfully portrayed in this work of art. The central figure in the sculpture, which is approximately four metres high, is a vertically directed bird-like shape which symbolises the desire of every human being to be free and to escape from every form of suppression.

 

BEVRIJDINGSRELIEF
Ontwerper: Jos Reniers
Materiaal: brons
Jaar:1994
Plaats: Markt (gevel hoekpand Markt - Marktstraat)

Op 17 september 1994 is dit relief onthuld door Zijne Koninklijke Hoogheid de Prins van Oranje samen met een Amerikaanse en een Britse oud-strijder. Het relief, waarvan de afmetingen ca. 90 x 120 x 20 cm zijn, bestaat uit twee in elkaar overlopende panelen. De ontmoeting van de Amerikaanse en Britse troepen wordt verbeeld door twee fakkeldragende handen. De vlammen van de fakkels vormen samen een groot bevrijdingsvuur. Het relief bevat de tekst:

Bevrijding Eindhoven 1944 - 1994

U.S. 101 st Airborne Division General Maxwell D. Taylor British 30th Corps General Brian Horrocks

Wie vrijheid vraagt moet de ander vrijheid bieden.

On 17 September 1994 this relief was unveiled by His Royal Highness the Prince of Orange together with an American and a British veteran. The relief, measuring approx. 90 x 120 x 20 cm, consists of two panels merging into each other. The meeting of the American and British troops is represented by two hands carrying torches. The flames of the torches combine to form a liberation bonfire. The relief contains the text: Liberation of Eindhoven 1944-1994

U.S. 101 st Airborne Division General Maxwell D. Taylor British 30th Corps General Brian Horrocks

Whoever asks for freedom must offer others freedom.


Stationstunnel, Eindhoven
Dit monument hangt aan de muur in de NS-stationstunnel van het Centraal Station van Eindhoven.
De tekst op het monument:

Ter gedachtenis aan hen die vielen
1940 - 1945

F.H. Beckers, J. Beringer, H. van Beusekom, J.G.H. Bossewinkel, G. van den Braak, G.J. van Bragt, F.H. van den Broek, J. den Hollander, J.H. van Hout, H.A. Huizingen, W.J. Jonker, A.C. Kuijpers, N.A. Ouwerkerk, F.J. Schoenmakers, M.T. van de Zanden.

 


Bevrijdingsmonumenten