Parklaan Eindhoven

Een van de mooiste straat van Eindhoven met monumentale panden en groen. Parklaan ligt midden in het Villapark



Ontstaan van de Parklaan

Hieronder de algemene verhalen over de Parklaan en de toestandkoming van het Villapark in Eindhoven. 

Parklaan deel 1

Parklaan huisnummers 99, 97, 95, 93, 91-89 en 87
Rechterzijde Parklaan vanuit station gezien.

Parklaan deel 2

Parklaan huisnummers 85, 83, 81 a b c, 81, 79-77, 75-73, 23, 19, 17-15-13-11 en 1
Rechterzijde Parklaan vanuit station gezien.

Parklaan deel 3

Parklaan huisnummers 66, 64, 60 - 60a 58, 56a, 56, 54 - 54a, 52 en 50
Linkerzijde Parklaan vanuit station gezien.

Parklaan deel 4

Parklaan huisnummers 48-48a, 46, 44, 42a 42, 40, 38, 36, 34 -34 a /b,32, 30, 28, 26, 24a, 24, 22a, 22, 20,18,16,14 en 12
Linkerzijde Parklaan vanuit station gezien.

Architecten van het Villapark

Door welke architect is uw huis in het Villapark gebouwd.

Andere lanen in het Villapark

Diverse lanen van het Villapark besproken.

Mignotplantsoen

Hoe een braakliggende terrein in Villapark toch een platsoen werd.

Parklaan 26

De bijzondere geschiedenis van een herenhuis in het Villapark

De Laak

Oude bouwtekeningen en ansichtkaarten van Philips villa de Laak

Gasfabriek 

binnenkort

Van Villa Elsheim naar verpleegtehuis 'Dommelhoef'.

binnenkort


De huidige Parklaan begint bij Anton Philips eerste villa De Laak, Parklaan 99 en eindigt bij de eerste woning van zijn zoon Frits Philips: Parklaan 11.


Boven: Deel van de uitbreidingsplannen, betreft hier het Villapark, geschetst door L. Kooken en J.Th.J. Cuypers 
In 1916 gaven de toen nog zelfstandige gemeenten aan de architecten J. Cuypers en L. Kooken de opdracht om een ontwerp te maken voor de samenvoeging tot één stad. Bij het ontwerp gingen de architecten uit van het model van de Engelse Gardencity. Destijds een revolutionair principe voor een industriestad. Bovendien voldeed Eindhoven, met een kern en daaromheen randdorpen, vrijwel precies aan het model van de Tuinstad.

Het ontwerp werd in 1918 gepresenteerd, de samenvoeging tot één stad Eindhoven vond plaats in 1920.
Onder: Kaart Eindhoven 1920, aantal gegevens op deze kaart zijn nooit doorgevoerd n.a.v. J. Cuypers en L. Kooken voorstellen


Villa Christina (1910) van lucifer-fabrikant Christianus Henricus Franciscus Mennen was de eerste "buitenhuis" in het villapark
In 1920 bouwde schoonzoon Johannes Ludovicus Wijers op die plaats een nieuwe villa waar hij in 1922 ging wonen. Het was toen nog Parklaan 20 nu is het Parklaan 52.
 foto rhc-eindhoven.nl  genomen rond 1910 

Ontstaan van het Villapark

Volgens de kadaster kaart van 1832 was het gebied dat nu villapark heet, weids en landelijk met langs de Dommel natte graslanden die door boeren als hooiland werden gebruikt. Verderop werden de weilanden afgewisseld door akkers en percelen hakhout. Dit alles werd doorsneden door een waterloop met de naam Laak of Lakerloop. De Laak vindt zijn oorsprong in Riel, op de grens van Stratum en Geldrop, vormde de natuurlijks grens tussen Stratum en Tongelre.


Rond 1874 kreeg de gemeente Eindhoven interesse voor het Tongelrese gebied, maar Tongelre hield Eindhoven op afstand. Toch bleef Eindhoven streven naar een verbindingsweg met Tongelre. Het dorp Tongelre torpedeerde dit plan met het argument dat de weg voor hen veel te duur uit zou vallen. Een nieuwe poging deed Eindhoven in 1894 om samen met Tongelre een weg aan te leggen vanaf de Dommel naar de provinciale weg (Tongelresestraat), maar tevergeefs. Het inventieve Eindhoven kocht echter al de grond voor de Verlengde of Dode Nieuwstraat, nu Dommelstraat.


Rond 1900 vestigde de Eindhovense lucifersfabrikant Mennen zich in de weilanden van Tongelre, waar nu het pand van Van Lanschot Bankiers staat, Parklaan 52. Anton Philips was de tweede die de landelijke rust van Tongelre opzocht. Hij bouwde er in 1907 huize De Laak. De derde bewoner van het Villapark in wording was sigarenkistjesfabrikant Bruning in villa Elsheim, het huidige verpleeghuis Dommelhoef. De steenfabrikant Glaudemans was de vierde industrieel die zich vestigde op de hoek Parklaan /Stationsstraat.

Rond 1907 werd duidelijk dat de ontwikkelingen anders gingen lopen dan Eindhoven en Tongelre hadden verwacht. Met de vestiging van dr. A.F. Philips en J.H.J. Bruning net over de Dommel, veranderde de financiële positie van Tongelre.

In 1907 werd door genoemde fabrikanten tezamen met de erven C.H.F. Mennen de Bouwgrondmaatschappij Stratum-Tongelre in het leven geroepen met tot doel grond aan te kopen, een wegenplan uit te zetten, bouwpercelen te verkopen en woningen te bouwen.



Deze grondmaatschappij stelde Tongelre in 1909 voor de Parklaan over te nemen. Hiervoor hoefde Tongelre niets te betalen, maar diende als tegenprestatie de weg te verharden. Het gemeentebestuur van Tongelre ging hiermee akkoord en na de wegverharding begon de ontwikkeling van het villapark eerst goed.
Hoewel in 1922 de "Villaparkers" in het Eindhovens Dagblad klagende dat er geen riool en trottoir was in "schoon Villapark". Is er op 25 april 1924 een discussie over verharding van de Parklaan met asphalt (asfalt) deklaag " Zeer modern materiaal en pas drie jaar in Nederland beschikbaar is: "geruischlooze-stofvrije" bestrating en goedkoper dan bestrating.

Het waren fabrikanten en notabelen die zich als eersten vestigden in het villapark. Hun riante villa's werden veelal ontworpen door vermaarde architecten, maar ook de parkachtige tuinen werden vaak aangelegd door tuinarchitecten van naam. In opdracht van woningbouwvereniging R.K. Middenstand werden in 1920 de eerste woningen gebouwd, gevolgd door de bouw van Philips woningen voor stafpersoneel in de dertiger jaren. De huidige bebouwing kwam voornamelijk tot stand in de periode 1906-1935.

De huisnummering van de Parklaan is een "rommeltje", de eerste jaren hadden de villa's namen zoals; De Laak, Stroohuis of Villa Elsheim. Er is ook een periode geweest alle huizen in het villapark een doorlopend nummer hadden. Op het moment dat meer villa's bij kwamen zijn er in voorjaar 1922 huisnummers verstrekt. In 1930 [29-10-1930] heeft er totale een omnummering plaats gevonden omdat er veel nieuwe woningen waren bijgebouwd, echter wel met diverse "lege gaten" in de hernummering. [zie omnummertabel hieronder]

Maar in honderd jaar is de sfeer van de Parklaan langzaam veranderd. Lang verbood de gemeente het omzetten van woonbestemming in kantoorvestiging. Maar met gebruikmaking van sluiknamen van liefdadigheid zijn toch de eerste bedrijven zich in villa's gaan vestigen. 'De functiewijziging is huis na huis bevochten', zeggen oud-bewoners van de Parklaan. Nu rijgen zich de bekende namen van banken, adviseurs en makelaars aaneen. Sommige panden zijn zelf appartementen geworden, andere studentenhuizen. Maar gelukkig is het merendeel van de "kleinere" woningen nog gewoon bewoond waar de Parklaan voor bedoeld was.

oneven huisnummers Parklaan Eindhoven

De huisnummers van de Parklaan zijn regelmatig aangepast. De eerste jaren waren de villa's namen het huisnummer.
Tot 23-10-1920 was de aanduiding Villapark Noord- Zuidzijde of Villapark met een nummer in gebruik.
Vanaf 1920 tot 1930 kreeg ieder huis een huisnummer, hoewel die ook veranderde door nieuwbouw.
Na 29 oktober 1930 zijn alle bestaande panden in de Parklaan omgenummerd.
Toch zijn er door extra bebouwing weer a, b enz. nummers ontstaan.

Huidige huisnummer Parklaan oud  huisnr  bouwjaar eerste bewonerbeschreven in deel
9917 en 971907A.F. Philips-de Jongh1
97 (ingang was Nachtegaallaan 1) -1907J. Brüning1
95151916R.P.P.A.M. Mignot-Deurvorst1
93131916Mr. G.H. de Jongh-van Deventer1
9111c1924P F S (Frans) Otten 1
8911b1924Dr. van Anrooy1
8711a1924N. A. J. Voorhoeve 1
85111911Th.E.M. de Haes2
83-1928C.E.J. de Haes  2
81 a c-(?) 19882
8191915Charles E.J. de Haes-Brands2
7971919F.J. Harterink-de Bruin

2
7751919S. Wolf-Polak2
7531919H.M.H. Reufel-Grehs 2
7311919H. Filippo-Raske2
Parklaan 71 t/m 35  geen panden
33-1954-2
31-1954-2
29-1954-2
27-1954-2
25-1954-2
231 (1927)1924A.J. Zoetmulder2
Geen pand op 21    
19-1979-2
171 i1930Lorentz-lyceum2
151 H ?1930-2
131 F ?1930Mr. W. E. A. de Graaff2
111 E ?1930Ir. F. J. Philips2
111922J.B. Rodenburg2
Showing 6 entries

Even huisnummers Parklaan Eindhoven

Huidige huisnummer Parklaan oud nr. bouwjaareerste bewonerbeschreven in deel
66-1934A Hoppenbrouwers-Kievits3
64 a, b, c-1970Kantoorgebouw3
62301907J.H. Glaudemans-van Haaren3
60281911F. C. A. E. van Dissel-van Thiel3
60a-20??Kantoorgebouw3
58261911A C E P Bisdom - Ramondt3
56a-1934P. Hegener3
56241916(F. J.) C van Dijck-Huismans3
54221916J. Elias3
54a- kantoorgebouw3
52201920J.L. Wijers - Mennen 3
50181920C. J. de Haes 3
48161919J.L.M. Raupp-Meeuwissen4
46141914J. R. Bouten4
44121914P. G. Cath 4
42a-1926A. Mohr-Redelé4
42101908C.L.J. Schröder-van Gardinge4
4081919Jhr. W. Six.4
3861919Mr. H. F. van Walsem /? G. Holst-Dittlof Tjassens4
3641908G. Damman  / ? J.J. Klaassen-Herman4
3421916A.C.J.M. Schellens-van Wijks4
34 a21916Kantoorgebouw4
34 b-1950Kantoorgebouw4
32-1939W.N.J. Baekers4
30-2016/2018-4
28-1929 Jr. E. Hijmans4
26-1929Ir. Adriaan Knappert-Philips4
24 a-1930W. J. Waterman4
24-1930A. M. H. Thomann4
22 a-1930J. Boon 4
22 /22 -01929/Mr. Victor. G. G. M. Dubois  / J de Heas4
20-19544
18-1954-4
16-1954-4
14-1963Bonts-de Lint4
12-1992kantoorgebouw4
    

Geschiedenis van het villapark

korte beschrijving van de totstandkoming van het villapark Eindhoven

Villapark Eindhoven
 
In het begin van de twintigste eeuw is op initiatief van Anton Philips door een aantal Eindhovense fabrikanten (J. Bruning, weduwe en kinderen van C. Mennen) een gezamenlijke grondmaatschappij opgericht. Na aankoop van wei- en bouwland in het Dommeldal langs de weg naar Tongelre en de aanleg van de Parklaan hadden zij de mogelijkheid tot de bouw van luxe villa’s met grote tuinen. De Parklaan splitst het villapark in een noord- en zuidzijde, voor 1920 was dit zelfs een benaming voor de panden.

In de zijstraten Merellaan en Koekoeklaan werden kleine blokken of halfvrijstaande herenhuizen gerealiseerd voor de betere middenstand. Ook in de Nachtegaallaan en Fazantlaan werden ruime vrijstaande woningen gerealiseerd maar hier op bescheiden percelen.

Rond 1925 werden in het resterende oostelijke deel woningen gebouwd voor het hogere Philipskader. Het betreft woningen aan de Parklaan, Leeuweriklaan, Lijsterlaan, Fuutlaan en Uiverlaan. De grootste types worden gebouwd aan de Parklaan. Ook veel bestaande villa’s en herenhuizen werden in die tijd door Philips aangekocht. Vanaf 1990 is veel bezit overigens weer afgestoten. Vanaf 1920 bouwt architect J.W. Hanrath in opdracht van Philips blokjes woonhuizen aan de Parklaan, Reigerlaan, Gaailaan, Pauwlaan en Kwartelstraat.

Vanaf 1910 wordt de wijk aangevuld met twee kerken en een school. 

Rond 1930 is Villapark Tongelre vrijwel voltooid. Pas na de oorlog zijn de nog resterende open plekken aan Zilvermeeuwstraat en Parklaan (oostelijk van de Goorstraat) opgevuld met woningen. In 2021 wordt [misschien] aan de Parklaan 30 de laatste villa gebouwd.

Grote villa’s zijn inmiddels veelal in gebruik als kantoor of verpleeghuis. De RK kerk aan de Fazantlaan heeft plaats gemaakt voor appartementen en halfvrijstaande woningen.

Het hieronder beschreven gebied maakt onderdeel uit van het beschermde stadsgezicht Villapark Tongelre. Relatief veel panden staan op de gemeentelijke monumentenlijst of zijn aangewezen als rijksmonument.

De belangrijkste ontsluiting van Villapark Tongelre is de oost-west verbinding van de Parklaan en in veel mindere mate de Fuutlaan. Aan de westzijde is de Nachtegaallaan een belangrijke verkeersontsluiting en aan de zuidzijde wordt de aansluiting op de Tongelresestraat voornamelijk verzorgd door Valklaan, Pelikaanlaan en Kievitlaan.

Aan de noordkant eindigt de woonbebouwing abrupt vanwege het aan de overzijde van de Fuutlaan gelegen spoorwegemplacement. De zuidoostelijke begrenzing wordt gevormd door de lintbebouwing langs de Tongelresestraat. In het zuidwesten grenst de wijk van oorsprong al aan het bedrijfscomplex van de Nutsbedrijven. Ook de Picusbedrijven waren aan deze zijde gesitueerd. Dit laatste bedrijventerrein ligt braak en wordt ontwikkeld ten behoeve van woningbouw. De westgrens tenslotte wordt gevormd door de Dommel. Door het contrast met de omgeving zou de buurt gemakkelijk een introvert karakter kunnen hebben, maar dit is geenszins het geval. Met name de Parklaan staat in directe verbinding met de binnenstad en het stationsgebied zorgt met zijn brede profiel voor een zeer gemakkelijke bereikbaarheid van vrijwel alle straten. Dit is ook te merken aan de hoge parkeerdruk. Van groot belang is het groene karakter van de Parklaan. De breedte van de straat, de beplanting, de grachten (en aangrenzende Dommel) met poortbruggen en vooral de waardevollen, uitgestrekte aangrenzende tuinen met zichtassen op de villa’s geven het gebied een duidelijke meerwaarde. In het gehele gebied zijn, soms belangrijke, restanten van straatbeplanting en straatverlichting terug te vinden.

Ook het plantsoen bij de Zilvermeeuwstraat is belangrijk voor het beeld. Het kenmerkt zich door een breed open front naar de Parklaan en een minder breed front met massale, lage beplanting aan de kant van de Zilvermeeuwstraat. Door de diagonale doorsnijding, de haaks op elkaar staande voetpaden en de asymmetrisch aangebrachte vierkante bloemvlakken, is het een mooi voorbeeld van de ‘moderne’ tuin zoals die in het jaar van aanleg, 1955, in zwang was en typerend voor de vernieuwing die de plantsoenendienst onder leiding van Fontaine nastreefde.


Parklaan ruim 100 jaar jong

Een stad is een levend mechanisme, die groeit, verandert en ook weer vervalt. Steden bestaan niet: ze worden gemaakt. Elke stad is het steeds veranderende product van een specifiek tijd en ruimtelijke invullingen. Echter, in het Villapark staat de tijd behoorlijk stil: ondanks de vele veranderingen blijft de Parklaan en veel straten in het Villapark redelijk onveranderd.

De stad leeft in de tijd. Hoe kort de geschiedenis van een afzonderlijke straat ook mag zijn, iedere straat geeft vorm aan de stad door de verschillende tijdlagen van haar geschiedenis tot één enkel, betekenisvol sfeer samen te voegen. Maar die sfeer ligt niet voor altijd vast, smaak en schoonheid veranderen maar het villapark heeft zijn glorie nog niet verloren. Belangrijk blijft zoveel mogelijk de woonfunctie te behouden, groene tuinen en openbaar groen stimuleren. De nieuwe stenen bestrating en vergroening van de Parklaan geeft weer glans aan het Villapark, terwijl zo'n 100 jaar geleden het asfalt als mooiste werd gezien.

Wat hoort nog tot het Villapark

Hetgeen dat binnen de zwarte lijn ligt kan men rekenen tot het Villapark Eindhoven. 

110 jaar Villapark Eindhoven

 Kijk op de Wijk 

Het fotoboek ‘Kijk op de Wijk – 110 jaar Villapark Eindhoven’. Fotograaf Sylvia Huijsmans en redacteur Marjon Vreeswijk geven hun kijk op het Eindhovense Villapark, gelegen voormalige dorp Tongelre.
Jan Spoorenberg beschrijft in het kort de geschiedenis van de Villapark tot nu. Het boek bevat veel mooie foto’s van alle straten uit de wijk. Leuk zijn de  beelden van oude en huidige situaties. Het geheel schetst een mooi tijdsbeeld van deze monumentale wijk.  Voor oud- en huidige bewoners heel herkenbaar, omdat de tijd in het Villapark stil staat, alleen de bewoners veranderen.

110 jaar Villapark Eindhoven

110 jaar Villapark Eindhoven

In dit fotoboek is te zien wat er sinds 1907 veranderd
is. En wat (gelukkig) niet.
Het boek bevat 140 pagina's, zo'n 200 foto's en boek is gemaakt in opdracht van de buurtvereniging Villapark Eindhoven (www.villapark.ws)
September 2018, In eigen beheer uitgegeven bij Boekengilde
ISBN 978-94-6323-320-0
bestellingen via e-mail: bestuur@villapark.ws (€17,75)
Een 2e druk is eind december 2019 uitgekomen.
Erratum (1e en 2e druk): de brand bij ‘De Rietvink’ was niet in 1928, maar in 1938.


2e druk is  nog te bestellen

ONDRAAGLIJKE TOESTAND IN HET VILLAPARK 1923

Protest van de villapark bewoner in 1923
Ingezonden brief in Eindhovens Dagblad
In oude spelling

ONDRAAGLIJKE TOESTAND IN HET VILLAPARK 1923

Aan den Raad der gemeente Eindhoven is het volgende request gericht: Ondergetekende, allen ingezetenen van Eindhoven en bewoners van het Villapark aldaar, geven hierbij beleefd te kennen: dat zij met aandrang Uwen Raad wensen te wijzen op den onhoudbare toestand der grachten en sloten in het Villapark; dat het Villapark en omgeving nu reeds meerdere jaren worden verpest door de ondraaglijke stank welke opstijgt uit genoemde grachten en thans met het invallen van het warme weder, de toestand wederom dermate is verergerd.

- dat adressanten den komenden zomer met schrik tegemoet zien; dat, gelijk algemeen bekend is oorzaak: van den omschreven toestand hierin gelegen is, dat. vanwege de Gemeente de afvoer van fecaliën en afvalwater van de Woningcomplexen St. Joseph en Middenstandsbouw geschiedt in de open grachten van het Villapark;

- dat die afvoer, aldus geloosd in de open grachten, aldaar bezinkt en tot verrotting en bederf overgaat; dat tengevolge daarvan een ondraaglijke lucht heerst in het Villapark, waardoor niet alleen de bewoners der huizen in de onmiddellijke nabijheid der grachten gekweld worden, maar ook alle andere bewoners van 'het Villapark en het verderop gelegen gedeelte der stad, die dagelijks verschillende malen die grachten moeten passeren;

- dat ook het uitzicht der grachten weerzinwekkend is, daar het water geheel verontreinigd is en gedeeltelijk met een laag van walgelijke, rottende bestanddelen bedekt is; dat de toestand in hoge mate onhygiënisch en schadelijk voor de gezondheid is, gelijk doktoren en andere deskundigen meermalen hebben betoogden door de Gezondheidscommissie wordt beaamd, en een en ander trouwens voor den leek reeds duidelijk is, daar de rottende massa allerlei insecten en ander ongedierte aantrekt, zodat in het Villapark des zomers o.a. een ware muskietenplaag heerst;

- dat daarenboven het water indien men tenminste de vloeistof aldus mag betitelen — in de grachten geheel vergiftigd en besmet is, en bij gebruik hoogst nadelige gevolgen voor de gezondheid moet hebben; dat het adressanten onbegrijpelijk voorkomt hoe deze ongehoorde toestand maar steeds ongewijzigd blijft en de Gemeente rustig voortgaat met de lozing van het vuil van honderden woningen in open grachten; dat de woningbouw daarenboven nog steeds wordt voortgezet zodat de vervuiling voortdurend toeneemt; dat het een schande is dat een stadsgedeelte dermate ontsierd en besmet wordt en men mocht vertrouwen dat een dergelijke toestand in de twintigste eeuw in een Nederlandsche Gemeente niet meer kon voorkomen; dat hoewel ongetekende er thans nog niet op willen wijzen dat de handeling der Gemeente bij de wet verboden is, zij toch, ten betoog dat het niet aangaat bewoners aan dergelijke» stank bloot te stellen, hierbij aanhalen de beslissing van het Gerechtshof te 's-Hertogenbosch — den hoogsten feitelijke rechter — in een procedure o.a. door de Gemeente Tilburg in eenzelfde geval verloren, luidende de passage in gemeld arrest d.d. 2^ April IQ22: „Overwegende dat Tilburg ook ontkent, dat de stank schade zou veroorzaken, doch het Hof uit eigen wetenschap weet, en bovendien in vroegere soortgelijke processen ocdc reeds gebleken is,

- dat 'de Ley in Oisterwijk dikwijls een walgelijken stank verspreidt en dat hieruit noodwendig volgt, dat de waarde der huizen daardoor moet dalen, daar vele huurders en kopers dientengevolge van bieden worden afgeschrikt; overwegende dat, al zoude Tilburg dan ode, zoals het aanbiedt te doen, enkele getuigen kunnen voorbrengen, die minder kieskeurig zijn en om stank niets geven, daaruit toch nog niet zou volgen, dat stank als deze in het algemeen geen invloed op huur- en koopprijzen of geen vermindering van genot voor de eigenaars zou meebrengen" dat de toestand hi er ter plaatse veel erger is dan in Tilburg en hier niet de fabrieken-, doch de gemeente oorzaak is der walgelijke verontreiniging;

- dat ondergetekende er terloops op wijzen, dat zij een niet onbelangrijk deel in de belastingen dierzelfde Gemeente hebben te dragen, terwijl een dergelijke villa- en woonwijk juist dient om gezond en zonder hinder te kunnen wonen en, waar er toch vanwege de financiële toestand weinig positiefs wordt gedaan om de Gemeente als woonstad te maken den uittocht te voorkomen, men toch minstens mag verlangen dat de Gemeente en aangelegde villawijk niet worden verpest en onbewoonbaar gemaakt. dat de Gemeente verplicht is dezen onhoudbare en met alle begrippen van hygiëne en volksgezondheid spottend en toestand ten spoedigste te wijzigen en adressanten vertrouwen, dat dit tijdig zal geschieden en daardoor door ondergetekende betreurde procedures worden vermeden;

Redenen waarom adressanten zich wenden tot Uwen Raad met beleefd verzoek ten spoedigste de nodige maatregelen te treffen dat de loozinig van fecaliën en anderen afvoer in de open grachten van het Villapark worden gestaakt en aan de omschreven verontreiniging der grachten en besmetting der atmosfeer een einde word gemaakt, 't Welk doende enz. 


w.g.: I. Brüning; A. E. Philips; T. Elias; G H. de Tongh; H. F. van Walsem; Mevr. Sterk-Kortlang; Arn. van Luytelaar; G. Holst; Tos. de Haes; A.Bisdom; A. van Moorsel; J C. Lokker; Edm. de Haes; T. L Wijers; F. van Dissel; T- Glaudemans; T. G. Klaassen;  T. E. C Bisdom; A. Mulder; Sterk, secretaris Nutschool; F T- van Dijck; J. Brüning Tr; D. van Hardenbroek. 
Eindhoven, 19 Mei I923.

Eindhovensch dagblad
22-05-1923

In 't Villapark.  

De schoonheid van het Villapark werd in 1907 al beschreven in De Peel- en Kempenbode:
't Begint er keurig uit te zien in 't park over de Dommel. De villa's van de heeren Philips en Brüning trekken in haar fraaie omgeving, waar de natuur weldra op sierlijke wijze al hare weelde ral tentoonspreiden, op bijzonder gunstige wijze de aandacht. Aan den Stratumsohen kant staan reeds verscheidene typische gebouwen, die heelemaal breken met de eentonigheid, die het oog maar al te zeer in de straten der stad ontmoet, en nu weer is de heer Joban Glaudemans een villa aan 't bouwen tegenover den heer Philips, die te oordeelen naar den aanleg ook een zeer goed figuur zal maken. Wandelt men verder, dan krijgt toen aangenaam het oog op de villa en den tuin van den heer Wijers, waarachter thans een Tennisbaan wordt aangelegd door eene vereeniging,die talrijke leden telt. Wanneer 't schoone seizoen zich wat meer prononceert en de fraaie beplantingen, zoowel op den weg als in de prachtige tuinen in hun weelderig zomerkleed prijken, dan zal bet villapark zeker eene geliefkoosde wandeling worden, en dan zal men zich ook steeds met meer belangstelling afvragen, of het niet tijd wordt, dat Eindhoven er aan denke zijne vleugelen beschermend over dat gedeelte uittestrekken? Misschien ziet Tongelre wel uit, of Zuster Anna nog niet komt. 

De Peel- en Kempenbode 27-04-1907

Ons Villapark. in Eindhovensch dagblad 03-02-1922

Vililapark! schoon Villapark, zijt gij het? Met uw vettige slijk, uw kledderige wegen, uw smerige plassen. Moeten hier langs uwe bewoners gaan, uwe bewoners, die toch ook wel een duit in het belasting-zakje doen.

Is het in Groot-Eindhoven ergens lijkeriger, modderiger, poeieriger dan hier aan uw hoofdweg — Parklaan — om te proesten. Alles en iedereen klaagt er van, en vraagt zich af, hoe lang dit nog duren moet.

Helaas, helaas die bezuinigings-bacil doet ons vreezen, ons Villaparkbewoners, die toch zoolang reeds naar riool en trottoir uitzien.

In alle dorpen om vroeger Eindhoven heen, trottoirs keurig droog, men kan er wandelen, nu het Villapark nog drijft en modder blijft.





Edoch 't is grappig om aan te zien* voor buitenstaander en luisteraar. Kijk, dat leutige vrouwtje op haar hakjes, hakstappen, dan op haar teentjes, hup-springen. Ik fiets liever roept een haar toe. 

Niet lang, antwoord ze jolig, toen de fietser slipte en lekker vol slijk zat. „De oude bad- en zweminrichting" grijnsde een ander hadden ze dáár wat minder en hier wat meer uitgegeven, nijdigde een juffer zonder overschoenen. 


 Laten we ook gaan reizen, zei een vette belastingbetaler, varen kun in met een modderschuit, snoefde een straatjongen terug, maar ik wil jou wel mijn klompen leenen. , Maarrrr 't alIer-allerleukste was nog het H. B. S.-ertje dat zong: 
Lieve Burgervaartje, 
Geef ons een trottoirtje
jij bent de baas
Van Jan Piet en Klaas.
Geen overmoed, antwoorden de           villaparkers, eerst riooleering. 

EEN BUITENSTAANDER.
Eindhovensch dagblad 3 februari 1922


  1.  Voor het villapark Tongelre is het beleid er op gericht om verdere “verkantorisering" tegen te gaan. De cultuurhistorische waarde die de villa’s met grote groene tuinen vertegenwoordigen voor het stadsgezicht dient behouden te blijven. Met de aanwijzing van het Villapark als beschermd stadsgezicht wordt beoogd het behoud van deze waarde veilig te stellen. Deze aanwijzing is in het voorliggend bestemmingsplan vertaald middels de conserverende bestemmingen en een aanlegvergunningstelsel, Het ongelimiteerd toelaten van een kantoorfunctie in het gebied zou door de parkeerbehoefte die deze functie met zich meebrengt tot "meer blik en verstenen" van het groene karakter van het stadsgezicht leiden. Volgens het thans nog vigerend bestemmingsplan Eindhoven binnen de ring is het beleid voor het Villapark er op gericht om verdere verzakelijking van het gebied tegen te gaan.
  2. Geen nieuwe kantoorfuncties - In het bestemmingsplan Tongelre binnen de Ring 2007 is dit beleid overgenomen door de bestaande functies te conserveren. Dit betekent dat er geen nieuwe kantoorfuncties zijn toegelaten. Bestaande legale kantoorfuncties worden in dit plan gerespecteerd en zijn daarom positief bestemd. De bestaande woonfuncties in het gebied dienen gehandhaafd te blijven. Volgens de bestaande bestemmingsplan praktijk in Eindhoven zijn beperkte kantoorfuncties in de vorm van een praktijkruimte als ondergeschikte en beperkte nevenfunctie bij de woonfunctie toegelaten. In dit bestemmingsplan dient de woonfunctie gehandhaafd te blijven echter met dien verstande dat een ondergeschikte kantoorfunctie tot een maximum vloeroppervlak van 50 m’ als nevenfunctie bij de woonfunctie is toegelaten. 
  3. Beschermd stadsgezicht Villapark - Voor bestaande woningen in het plangebied met een inhoud dat groter is dan 750 m’ kan middels vrijstelling een kantoorfunctie als ondergeschikte nevenfunctie tot een maximum vloeroppervlak van 150 m’ worden toegelaten. Gelet hierop kan in het gebied van het beschermd stadsgezicht Villapark, waar veel ruime villa’s voorkomen naar evenredigheid, een grotere vloeroppervlak 150 m’ voor een zakelijke nevenfunctie bij de woonfunctie in de vorm van een kantoor worden toegelaten. Voor het pand Parklaan 83 betekent dit dat middels vrijstelling een kantoorfunctie tot een maximum vloeroppervlak van 150 m als ondergeschikte nevenfunctie bij de woonfunctie kan worden toegelaten.
  4. Parklaan 83 blijft als woonfunctie behouden maar Parklaan 95 zal later omgezet worden in kantoorfunctie. 
    Zie Nota van 3 januari 2009: Raadsvoorstel tot het gewijzigd vaststellen van het bestemmingsplan: Tongelre binnen de Ring 2007  https://eindhoven.raadsinformatie.nl/document/4285963/2/type%3Dpdf
Villapark cultuurhistorische waardenkaart (ca 2011 )
Groene kader: historisch groen
Rode lijn: beschermd stadsgezicht (nog geldig)
Blauwe puntjes: Gemeente monument (veel panden zijn geen gemeentelijk monument meer)
Groene driehoek: monumentale bomen 
Bron was: http://brabant.esrinl.com/chw/ (url werkt niet meer)

 Link naar monumentenkaart Eindhoven

Rijksmonumenten in Parklaan Eindhoven
Parklaan 54, 1916, J.W. Hanrath, Huize De Goren
Parklaan 56, 1916, K.P.C. de Bazel, Landhuis
Parklaan 95, 1916, J.Th.J. Cuypers, Villa Gran Ville
Parklaan 97, 1906, A. Salm, Villa Elsheim thans Dommelhoef
Parklaan 99, 1907, J.W. Hanrath, Villa De Laak

Gemeentelijke Monumenten in de Parklaan, Eindhoven (2017)
Parklaan 26-28, Twee woonhuizen "De Meidoorn", 1929, J.W. Hanrath
Parklaan 32, Landhuis
Parklaan 34, Woonhuis, 1919, K.P.C. de Bazel
Parklaan 44-46, Dubbelwoonhuis, 1915
Parklaan 52, Villa, 1920, E. Verschuyl
Parklaan 56a, Landhuis "De Wigge", 1934, E. Verschuyl
Parklaan 58-60a, Dubbelvilla, 1911, E. Verkuyl
Parklaan 62, Landhuis, 1907
Parklaan 73-75, Dubbelwoonhuis, 1919, K.P.C. de Bazel
Parklaan 77-79, Dubbelwoonhuis, 1919, K.P.C. de Bazel
Parklaan 87, Hoekpand; deel van object met Reigerlaan 2, Ca. 1920
Parklaan 89-91, Twee woonhuizen, Ca. 1925, J.W. Hanrath

2019
Lijsterlaan 3 Gemeentelijk monument
Lijsterlaan 5 Gemeentelijk monument
Lijsterlaan 7 Gemeentelijk monument
Lijsterlaan 9 Gemeentelijk monument
Lijsterlaan 11 Gemeentelijk monument
Lijsterlaan 13 Gemeentelijk monument
Lijsterlaan 14 Gemeentelijk monument
Lijsterlaan 15 Gemeentelijk monument
Lijsterlaan 16 Gemeentelijk monument
Lijsterlaan 17 Gemeentelijk monument
Lijsterlaan 18 Gemeentelijk monument


Pluvierlaan 1 Gemeentelijk monument
Pluvierlaan 2 Gemeentelijk monument
Pluvierlaan 3 Gemeentelijk monument
Pluvierlaan 4 Gemeentelijk monument
Pluvierlaan 5 Gemeentelijk monument
Pluvierlaan 6 Gemeentelijk monument
Pluvierlaan 7 Gemeentelijk monument
Pluvierlaan 8 Gemeentelijk monument
Pluvierlaan 9 Gemeentelijk monument
Pluvierlaan 10 Gemeentelijk monument


Reigerlaan 1 Rijksmonument
Reigerlaan 2 Rijksmonument
Reigerlaan 3 Rijksmonument
Reigerlaan 4 Gemeentelijk monument
Reigerlaan 6 Gemeentelijk monument
Reigerlaan 8 Gemeentelijk monument
Reigerlaan 10 Gemeentelijk monument



Uiverlaan 17 Gemeentelijk monument
Uiverlaan 19 Gemeentelijk monument
Uiverlaan 21 Gemeentelijk monument
Uiverlaan 23 Gemeentelijk monument


Fazantlaan 23 Rijksmonument
Fazantlaan 27 Gemeentelijk monument


Parklaan 26 Gemeentelijk monument
Parklaan 28 Gemeentelijk monument
Parklaan 32 Gemeentelijk monument
Parklaan 34 Gemeentelijk monument
Parklaan 44 Gemeentelijk monument
Parklaan 46 Gemeentelijk monument
Parklaan 52 Gemeentelijk monument
Parklaan 54 Rijksmonument
Parklaan 56 a Gemeentelijk monument
Parklaan 56 Rijksmonument
Parklaan 58 Gemeentelijk monument
Parklaan 60 a Gemeentelijk monument
Parklaan 60 Gemeentelijk monument
Parklaan 62 Gemeentelijk monument
Parklaan 73 Gemeentelijk monument
Parklaan 75 Gemeentelijk monument
Parklaan 77 Gemeentelijk monument
Parklaan 79 Gemeentelijk monument
Parklaan 87 Gemeentelijk monument
Parklaan 89 Gemeentelijk monument
Parklaan 91 Gemeentelijk monument
Parklaan 95 Rijksmonument
Parklaan 97 Rijksmonument
Parklaan 99 Rijksmonument
https://www.eindhoven.nl/stad-en-wonen/stad/erfgoed/monumenten

volledige lijst 2019 op https://www.eindhoven.nl/sites/default/files/2019-01/Monumentenlijst%20per%201%20januari%202019.pdf

Parklaan

Overzicht wanneer woningen gebouwd zijn in de Parklaan
huidige nummering

eind 1899

Parklaan 

Rond 1900 vestigde de Eindhovense lucifersfabrikant Mennen zich in de weilanden van Tongelre en bouwde daarop zijn buitenverblijf nu Parklaan 52. 

 1907                           

Parklaan 99, 97 en 62

Vanaf 1907 kreeg de Parklaan meer bebouwing. Als eerste vaste bewoner vestigde de gloeilampenfabrikant Anton Philips zich in de door hem gebouwde villa De Laak (Parklaan 99) en ook J. Brüning, de oprichter van de sigarenkistjesfabriek Picus. Hij liet villa Elsheim bouwen Parklaan 97. De steenfabrikant Glaudemans bouwde zijn villa aan de Parklaan 62

1908

Parklaan 36

G. Damman
procuratiehouder bouwt Parklaan 36 

1911

Parklaan 58, 60 en 85

In 1911 worden weer twee villa’s aan de Parklaan opgeleverd, nummer 58-60 en nummer 85. Parklaan 58-60 werd gebouwd. Op 60 door de linnenfabrikanten Van Dissel en op 58 A. Bisdom (Van den Briel & Verster) Parklaan 85 is gebouwd door  E. J. de Haes en Th. E. M. de Haes

Op Parklaan 85 bouwde sigarenfabrikant Meerstadt zijn woning. Nu bevindt onder andere makelaarskantoor Van Stekelenburg Rooijakkers B.V. zich in het pand.

1916

Parklaan 95, 56, 54, 34

Parklaan 95: Villa Gran Ville is  in opdracht van de tabaksfabrikant Remi P.P.A.M. Mignot
Parklaan 56 "Het Stroohuis", gebouwd voor kistenfabrikant F.J. van Dijck en werd bewoond door de familie van zeepfabrikant Redelé.
Parklaan 54 "De Gooren", een enorme villa op dito perceel, door architect Hanrath voor Elias in 1916 gebouwd
Parklaan 34 villa de Driehoek voor de textielfabrikant A. C. J. M. Schellens
 

1917

Parklaan 93

De villa die tegenwoordig onderdak biedt aan het Academisch Genootschap op nummer 93 werd in 1917 opgetrokken door sigarenfabrikant De Jongh. De Jongh was een broer van de echtgenote van Anton Philips.

1920

Parklaan 50

Bijzonder mooi is dit blok van twee villa's die dateren uit het begin van de twintigste eeuw.
Hoek Parklaan / Merellaan

1922

Parklaan 52 / Parklaan 1 

Het buitenverblijf van C. Mennen uit 1899 is afgebroken en hiervoor kwam het monumentale pand dat in 1922 gebouwd werd door lucifersfabrikant J.L. Wijers - Mennen (luciferfabriek) In dit pand aan de Parklaan 52 zetelt nu Van Lanschot Bankiers.

Het enige huis dat in de Parklaan is afgebroken. Het huis is in 1973/1974 afgebroken in verband met bouwwerkzaamheden ten behoeve van de herstructurering van de rondweg en de bouw van de spoorwegtunnel.

1924

Parklaan 23, 89 en 91



In 1924 liet A.J. Zoetmulder, hoofdredacteur van het Eindhovense Dagblad Huize "de Zandhoek" bouwen
 Philips, N.V. woonde 2 herenhuizen op Parklaan nummer 89 en 91

1928

Parklaan 83

 Parklaan 83 (1928) C.E.J. Haes 

1929

Parklaan 22,24,26 en 29

Parklaan 22 (1929) Haes, J. de B
Parklaan 24 (1929) Philips, N.V. B
Parklaan 24a (1929) Philips, N.V. B
Parklaan 26 (1929) Philips, N.V.
Parklaan 28 (1929) Jhr. Ir. R.E. Trip

1930

Parklaan 11, 13, 15, 17

Parklaan 11 (1930) Ir. F. J. Philips (Frits)
Parklaan 13 (1930) Mr. W. E. A. de Graaff
Parklaan 15 (1930) Lorentz Lyceum vanaf 1936
Parklaan 17 (1930) Lorentz Lyceum